Diamenty – inwestycja w piękno (cz.2)

Aby określić wartość konkretnego diamentu, a tym samym jego walory inwestycyjne, należy poznać tzw. zasadę 4C. Przyjęta skala ocen określonych nią parametrów kamienia jest prosta i jednakowa na całym świecie, co czyni diamentowy rynek przejrzystym nie tylko dla ekspertów.

Owe 4C to podstawowe parametry każdego diamentu, wyrażone w języku angielskim: cut, czyli szlif, carat, inaczej waga, clarity oznaczająca czystość i color – barwa diamentu. Czynniki te mają zasadniczy wpływ na cenę diamentu i tylko kamienie posiadające najwyższe oceny uznać można za diamenty inwestycyjne (jest to ok. 10% wszystkich diamentów wydobywanych z Ziemi).

Cut

Szlif to kształt, jaki diament otrzymuje po obróbce w pracowniach szlifierskich. Pracownie te nie przypominają już warsztatów sprzed kilku dekad, kiedy diament szlifowany był ręcznie. Ale chociaż proces przebiega znacznie szybciej, to wciąż ponad komputerowymi projektami szlifu i najlepszymi laserami stoi ludzka zręczność.

Szlify diamentów

Najpopularniejszym kształtem diamentu po obróbce jest szlif brylantowy. Ma on okrągły obrys i składa się z części górnej – korony (32 płaszczyzny zwane fasetami i górna tafla) oraz części dolnej – pawilonu (24 fasety oraz możliwa kaleta, czyli podstawa).

Brylant to nie jedyny możliwy szlif – znanych jest ich ponad 200, m.in. serce, owal, gruszka, markiza etc. Każdy z nich oparty jest na optycznych wyliczeniach, celem osiągnięcia maksymalnej atrakcyjności kamienia, czyli zapewnienia mu najlepszego rozczepiania i odbijania światła, dzięki czemu oszlifowany diament lśni w tak magiczny sposób.

Ocena jakości szlifu polega na porównaniu danego kamienia z idealnymi proporcjami i symetrią matematycznie wyliczonego modelu, a wszelkie nieprawidłowości symetrii są definiowane jako wada szlifu.

Color

Diament jako jedyny szlachetny kamień w przyrodzie występuje we wszystkich możliwych kolorach, ale zdecydowanie najczęściej są to odcienie od czystej bieli do koloru szampana.

kolorowe diamenty

Na te podstawowe odcienie została przyjęta międzynarodowa skala, którą oznacza się literami od D do Z. Im diament jest bielszy, tym jego oznaczenie jest bliższe początkowi alfabetu, a sam diament cenniejszy. Za diamenty inwestycyjne uważa się przede wszystkim te z oceną D do M. Diamenty kolorowe – tzw. fancy color, to absolutne unikaty, a ich wartość jest ogromna.

Carat

Masa diamentów wyrażana jest w karatach, jednostce wagi o międzynarodowym skrócie „ct”. 1 ct równy jest 200 mg czyli 0,2 g. Masę diamentów w certyfikatach podaje się z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

Ciekawe jest pochodzenie tej jednostki wagi. Wywodzi się ono ze średniowiecznych targowisk, gdzie jako jednostkę miary w handlu kamieniami szlachetnymi używano nasion chleba świętojańskiego – nasiona te miały bowiem tę własność, że wszystkie ważyły tyle samo. Angielska nazwa chlebownika to „carob“, i od tego słowa powstała nazwa carat.

Clarity

Diamenty posiadać mogą skazy – zanieczyszczenia wewnętrzne (inkluzje) oraz zewnętrzne (np. zarysowania). Skazy mogą być niemożliwe do usunięcia przez obróbkę, albo powstać właśnie w jej trakcie. W zależności od wielkości i ułożenia tych cech, zależy zaszeregowanie do odpowiedniej klasy czystości badanego diamentu. Najwyższa z nich to LC (Loupe-Clean) albo IF ( Internal Flawless), kolejna to VVS* (Very Very Small, która dzieli się na VVS 1 i VVS 2) oraz VS (Very Small). Diamenty z niższymi ocenami nie mają już większych walorów inwestycyjnych. Co ciekawe, mimo zaawansowanej technologii optycznej, do obserwacji diamentów pod kątem ich czystości wciąż używa się tradycyjnej lupy jubilerskiej z dziesięciokrotnym powiększeniem.

***

Parametry określone zasadą 4C opisane są na certyfikatach załączonych do diamentów inwestycyjnych. Ale inwestując w diament i obcując z nim na co dzień, warto także poznać inne, szczególne jego właściwości fizyczne.

Twardość

Diament jest najtwardszym materiałem naszej planety. Osiąga najwyższy, 10 stopień twardości w skali Mohsa, według której określana jest twardość minerałów. Według tej skali 9 stopień twardości osiągają korundy (np. rubiny, szafiry). Mimo, że różnica stanowi tylko jeden stopień, to w rzeczywistości diament jest aż 140 razy twardszy niż korund. Ta różnica jakościowa jest tak duża jak różnica pomiędzy 1 i 9 stopniem.

Fluorescencja

Każdy diament naświetlony promieniami rentgenowymi fluoryzuje i na tej podstawie może być wyodrębniony z reszty skały. Kolor fluorescencji diamentów jest zazwyczaj niebieski, ale może być także fioletowy, biały żółty, zielony lub pomarańczowy.

Współczynnik załamania światła

Współczynnik ten w diamentach osiąga specyficzną wartość 2,417 i powoduje, że diament prezentuje wyjątkowe zjawisko optycznych efektów, co wykorzystywane jest do stwierdzenia jego autentyczności.