Grading

Grading określa stan zachowania numizmatu – to pojęcie z którym prędzej czy później spotka się każda osoba zainteresowana inwestowaniem w numizmatykę.

Jak zapewne się domyślasz, stan zachowania wpływa na wycenę numizmatów, te zachowane w lepszej formie mogą być kilkukrotnie droższe od gorzej zachowanych egzemplarzy.

Zanim jednak przeczytasz więcej na temat gradingu, chciałbym zwrócić twoją uwagę na często spotykane określenia dotyczące stanu zachowania numizmatów.

Jeśli kiedykolwiek kupowałeś monety bulionowe lub numizmaty, na pewno spotkałeś się z takimi określeniami stanu zachowania monet:

  1. Menniczy – dotyczy monet, które nigdy nie były używane jako środek płatniczy i nie noszą żadnych śladów użytkowania, ponad to nie mają żadnych defektów, rys ani śladów czyszczenia.
  2. Okołomenniczy – moneta nie była w obiegu, jednakże monety mogą być z nieznacznymi uszkodzeniami powstałymi w mennicy (np. przesunięty stempel) w trakcie produkcji lub w czasie transportu.
  3. Obiegowy – moneta posiada ślady zużycia w obiegu, np. wytarcia wyższych partii reliefu, drobne ryski, małe skaleczenia brzegu monety.

Ponieważ nadużycia ze strony sprzedających nie są rzadkością i często zdarzają się przypadki zawyżania stanu zachowania numizmatu, należy dokładnie weryfikować rzeczywisty stan zachowania. Można tego dokonać zlecając grading, tego typu usługa kosztuje od 15 do 59 zł w zależności od wartości numizmatu.

W Polsce przyjęto pięć stopni gradingu oraz dodatkowo stan lustrzany. Najniższy stopień określa symbol „V”, a stan lustrzany to oznaczenie „L”.

Polska skala nie jest tożsama ze skalą amerykańską i brytyjską. Trzeba zwrócić na to uwagę ponieważ numizmaty wg. określenia stanu polskiego np. II na stan np. drugi „Extremely Fine XF” amerykański nie odpowiadają sobie jednoznacznie.

POLSKA
St. Lustrzany (L.)
WIELKA BRYTANIA/USA
Proof PR
I
Uncirculated UNC
II
Extremely Fine XF
III
Very Fine VF
IV
Fine F
V
Very Good VG
Good G
Poor

Oczywiście jak się domyślasz, najbardziej pożądane numizmaty posiadają stan lustrzany, ten jednak dzielimy jeszcze na sześć dodatkowych stopni:

  • C5 — 0% zarysowań powierzchni (PR70);
  • C4 — do 10% zarysowań powierzchni (PR69, PR68);
  • C3 — do 20% zarysowań powierzchni (PR67, PR66);
  • C2 — do 30% zarysowań powierzchni (PR65, PR64);
  • C1 — do 40% zarysowań powierzchni (PR63, PR62);
  • C0 — do 50% zarysowań powierzchni (PR61, PR60).

Szukając więc numizmatu idealnego powinniśmy znaleźć na oznaczeniu gradingu symbol „L C5″ lub „PR70″. Być może spotkasz także oznaczenie używane w Wielkiej Brytanii, np. „MS70″. Od oznaczeń amerykańskich różnią się one tylko literami — zamiast „PR” pojawia się symbol „MS”.

Skoro już wiesz do czego służy grading i jakie są jego oznaczenia, to na koniec chciałbym się z Tobą podzielić moją subiektywną opinią na temat gradingu monet bulionowych.

Od dłuższego czasu za granicą i całkiem od niedawna w Polsce, możemy napotkać w sprzedaży złote i srebrne monety bulionowe poddane gradingowi.

Osobiście uważam że grading dla numizmatów jest jak najbardziej zasadny, to przecież małe, unikalne, bite w niskich nakładach dzieła sztuki, ich stan zachowania jest bardzo istotny przy wycenie wartości.

Nie rozumiem natomiast mody na grading monet bulionowych, czyli produktów typowo inwestycyjnych, bitych w nakładach nielimitowanych, których wartość określa jedynie zawartość kruszcu z którego zostały wykonane.

Monety bulionowe nie mają naleciałości kolekcjonerskich i nawet jeśli są piękne i cieszą oko to wg. mnie grading monet bulionowych to po prostu przerost formy nad treścią.